طب سوزنی برای ترک سیگار و اعتیاد؛ آیا واقعا اثربخش است؟

نویسنده: دکتر سید جعفر محقق · · ⏱ 8 دقیقه مطالعه

acupuncture-for-smoking-cessation

طب سوزنی برای ترک سیگار و اعتیاد روشی است که بعضی افراد در کنار برنامه ترک خود برای کنترل وسوسه، اضطراب و برخی علائم ترک انتخاب می‌کنند. پژوهش‌های موجود نیز، نشان می‌دهند که طب سوزنی ممکن است در کوتاه‌مدت روی ولع مصرف یا برخی علائم ترک اثر داشته باشد، اما بهتر است آن را به‌عنوان بخشی از یک برنامه جامع ترک در نظر گرفت، نه جایگزین درمان‌های مؤثر و اثبات‌شده.

ترک سیگار یا مواد وابستگی‌آور فقط به تصمیم برای مصرف نکردن محدود نمی‌شود. وابستگی می‌تواند با وسوسه، بی‌قراری، اضطراب، تغییر خواب، تحریک‌پذیری و میل شدید به مصرف همراه باشد. بنابراین، مدیریت همین مرحله برای بسیاری از افراد سخت‌ترین قسمت مسیر است و به همین دلیل، استفاده از روش‌های مکمل در کنار حمایت تخصصی مورد توجه قرار گرفته است.

☰ فهرست مطالب این مقاله▾

طب سوزنی برای ترک سیگار چگونه انجام می شود؟

در طب سوزنی، سوزن‌های ظریف در نقاط مشخصی از بدن قرار می‌گیرند. انتخاب نقاط نیز، به هدف درمان و شرایط فرد بستگی دارد و ممکن است نقاطی در بدن یا گوش مورد استفاده قرار بگیرند. در برخی رویکردها، تحریک نقاط گوش نیز مطرح است و هدف از آن کمک به مدیریت ولع و برخی علائم مرتبط با ترک است. با این‌حال، نباید تصور کرد که یک نقطه مشخص می‌تواند به‌تنهایی وابستگی به نیکوتین را از بین ببرد.

نحوه انتخاب نقاط، تعداد جلسات و فاصله بین آن‌ها باید متناسب با شرایط فرد تعیین شود. اگر با اصول کلی این روش آشنایی ندارید، مطالعه مطلب صفر تا صد طب سوزنی در سایت سوزنیران می‌تواند دید کامل‌تری درباره نحوه انجام طب سوزنی ایجاد کند.

طب سوزنی برای کدام علائم ترک سیگار می تواند مورد توجه باشد؟

وقتی مصرف نیکوتین قطع می‌شود، بدن و مغز وارد مرحله سازگاری می‌شوند. در این دوره ممکن است فرد با میل شدید به سیگار، بی‌قراری، اضطراب یا تحریک‌پذیری مواجه شود. یکی از دلایلی که افراد به سراغ طب سوزنی می‌روند، همین مرحله است. برخی پژوهش‌ها احتمال تأثیر طب سوزنی بر ولع مصرف و اضطراب مرتبط با ترک را بررسی کرده‌اند. به‌همین دلیل، هدف واقع‌بینانه‌تر این است که طب سوزنی را ابزاری برای کمک به مدیریت مسیر ترک بدانیم، نه روشی که وابستگی را در یک جلسه از بین ببرد.

طب سوزنی برای ترک اعتیاد چه کاربردی دارد؟

عبارت «اعتیاد» طیف گسترده‌ای از اختلالات مصرف مواد را دربرمی‌گیرد و نمی‌توان برای همه مواد یک روش درمانی واحد در نظر گرفت. شواهد موجود درباره طب سوزنی و اختلالات مصرف مواد نیز یکسان نیست. NCCIH گزارش می‌کند که داده‌های موجود برای حمایت از طب سوزنی به‌عنوان درمان مستقل اختلالات مصرف مواد کافی و یکدست نیست، اما برخی مطالعات احتمال اثرات کمکی آن بر ولع، علائم ترک و اضطراب را بررسی کرده‌اند.

بنابراین اگر منظور از اعتیاد، مصرف موادی مانند مواد افیونی، محرک‌ها یا الکل است، نباید ترک پزشکی آن را صرفاً به طب سوزنی محدود کرد. چرا که بعضی از انواع وابستگی‌ها می‌توانند به مداخلات پزشکی، دارویی و روان‌شناختی تخصصی نیاز داشته باشند.

چند جلسه طب سوزنی برای ترک سیگار لازم است؟

تعداد جلسات به نوع وابستگی، میزان مصرف، سابقه تلاش‌های قبلی برای ترک و واکنش فرد به درمان بستگی دارد. بنابراین، یک عدد ثابت و علمی که برای همه افراد قابل تجویز باشد وجود ندارد. مطالعات طب سوزنی برای ترک سیگار نیز، از پروتکل‌های متفاوتی استفاده کرده‌اند؛ بنابراین، نمی‌توان بر اساس یک مطالعه گفت که مثلاً دقیقاً ۵ یا ۱۰ جلسه برای همه افراد کافی است.

در عمل، پزشک یا درمانگر می‌تواند بعد از شروع برنامه، میزان ولع و وضعیت فرد را ارزیابی کند و بر اساس پاسخ ایجادشده درباره ادامه جلسات تصمیم بگیرد.

برای آشنایی با نحوه انتخاب متخصص و شروع درمان، مطالعه مطلب پزشک طب سوزنی در سایت سوزنیران نیز، می‌تواند مفید باشد.

طب سوزنی گوش برای ترک سیگار چیست؟

در برخی برنامه‌های طب سوزنی، نقاط گوش نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند. این روش که با عنوان طب سوزنی گوش یا اوریکولوتراپی شناخته می‌شود، بر تحریک نقاط مشخص گوش تمرکز دارد. برخی مطالعات، تحریک نقاط گوش را برای مدیریت ولع و علائم مرتبط با مصرف مواد بررسی کرده‌اند. با این‌حال، نتایج پژوهش‌ها درباره ترک سیگار همچنان قطعی نیست و نمی‌توان آن را جایگزین درمان‌های استاندارد دانست.

اگر قصد دارید درباره این روش بیشتر بدانید، بهتر است قبل از شروع درمان درباره نوع تکنیک، تعداد جلسات و هدف هر جلسه با پزشک مشورت کنید.

ear-acupuncture-for-quitting-smoking

آیا بعد از طب سوزنی احتمال بازگشت به سیگار وجود دارد؟

بله، حتی اگر فرد مدتی بدون سیگار بماند، محرک‌های رفتاری، استرس یا قرار گرفتن در محیط‌های مرتبط با مصرف می‌توانند احتمال بازگشت را افزایش دهند. بنابراین، داشتن برنامه برای مقابله با وسوسه و ادامه حمایت پس از قطع مصرف، بخش مهمی از پیشگیری از عود است.

عوارض طب سوزنی برای ترک سیگار چیست؟

طب سوزنی در صورت انجام صحیح و رعایت اصول بهداشتی، معمولاً عوارض جدی زیادی ایجاد نمی‌کند؛ اما درد خفیف، خونریزی جزئی یا کبودی در محل ورود سوزن ممکن است اتفاق بیفتد. انجام غیراصولی یا استفاده از سوزن غیراستریل می‌تواند خطر عفونت و آسیب را افزایش دهد. منابع معتبر نیز، بر استفاده از سوزن‌های استریل و یک‌بارمصرف و انجام درمان توسط فرد آموزش‌دیده تأکید دارند.

همچنین، اگر بیماری زمینه‌ای دارید یا داروی خاصی مصرف می‌کنید، بهتر است قبل از شروع درمان این موضوع را با پزشک مطرح کنید.

نقش سوزنیران در مسیر ترک سیگار و اعتیاد

اگر تصمیم به ترک گرفته‌اید، مهم‌ترین قدم تعیین یک برنامه متناسب با شرایط شماست. طب سوزنی می‌تواند در صورت مناسب بودن شرایط، در کنار سایر روش‌های درمانی بررسی شود و هدف آن می‌تواند کمک به مدیریت برخی علائم و وسوسه‌های مسیر ترک باشد. در سوزنیران نیز، برای آشنایی بیشتر با طب سوزنی می‌توانید مطلب نقاط طب سوزنی را مطالعه کنید تا با مفهوم نقاط درمانی و نحوه انتخاب آن‌ها بیشتر آشنا شوید.

همچنین اگر درباره عوارض، تعداد جلسات یا مناسب بودن این روش برای شرایط خود سؤال دارید، بهتر است قبل از شروع درمان مشاوره تخصصی دریافت کنید.

کلام آخر

طب سوزنی برای ترک سیگار و اعتیاد می‌تواند برای بعضی افراد به‌عنوان یک روش مکمل مورد توجه قرار گیرد؛ به‌خصوص زمانی‌که هدف، کمک به مدیریت ولع، اضطراب یا برخی علائم ترک باشد. بهترین رویکرد، استفاده از طب سوزنی در صورت مناسب بودن شرایط، در کنار مشاوره، حمایت رفتاری و درمان‌های استاندارد ترک است. در مورد وابستگی به مواد مخدر یا الکل نیز، ارزیابی و نظارت پزشکی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ همچنین با ترک مصرف، ریه‌ها فرصت بازسازی پیدا می‌کنند که پیگیری آن با راهکارهای طب سوزنی برای آسم و آلرژی می‌تواند ظرفیت تنفسی را ارتقا بخشد.

در عین‌حال، برای آشنایی بیشتر با خدمات و روش‌های درمانی طب سوزین، می‌توانید به سایت سوزنیران مراجعه کنید.

سوالات متداول درباره طب سوزنی برای ترک سیگار

آیا طب سوزنی برای کسی که چند بار ترک کرده و دوباره شروع کرده مفید است؟

ممکن است به‌عنوان یک روش مکمل در برنامه ترک دوباره بررسی شود، اما سابقه عود نشان می‌دهد که شناسایی محرک‌های مصرف و دریافت حمایت رفتاری نیز اهمیت زیادی دارد.

آیا طب سوزنی می تواند بی قراری روزهای اول ترک را کمتر کند؟

برخی پژوهش‌ها احتمال اثر طب سوزنی بر علائم ترک و اضطراب را مطرح کرده‌اند، اما میزان پاسخ افراد متفاوت است و نمی‌توان نتیجه یکسانی برای همه در نظر گرفت.

اگر فرد سیگار را کنار بگذارد و فقط طب سوزنی انجام دهد، احتمال موفقیت چقدر است؟

برای تعیین یک درصد موفقیت مشخص شواهد کافی وجود ندارد. مطالعات موجود نیز، اثر پایدار و قطعی طب سوزنی را برای ترک سیگار نشان نداده‌اند.

آیا تعداد جلسات ترک سیگار برای افراد سیگاری مختلف یکسان است؟

خیر، میزان مصرف، مدت وابستگی، سابقه ترک‌های قبلی و شدت علائم می‌توانند در برنامه درمانی اثرگذار باشند.

آیا طب سوزنی برای ترک مواد مخدر هم همان برنامه ترک سیگار را دارد؟

خیر، نوع ماده و شدت وابستگی اهمیت زیادی دارد و درمان اختلالات مصرف مواد ممکن است به مداخلات پزشکی و روان‌شناختی تخصصی نیاز داشته باشد. طب سوزنی در این شرایط، در صورت مناسب بودن، صرفاً می‌تواند نقش مکمل داشته باشد.

بعد از قطع سیگار، چه زمانی طب سوزنی بیشترین کاربرد را دارد؟

زمان شروع و تعداد جلسات باید متناسب با برنامه ترک و شرایط فرد تعیین شود. بنابراین، بهتر است هدف هر جلسه، میزان ولع و علائم فرد در طول مسیر ارزیابی شود.

پشتیبانی و نوبت‌دهی :
۹ صبح الی ۹ شب شنبه تا پنجشنبه با تعیین وقت قبلی